Đá luân lưu là một trong những khoảnh khắc kịch tính và giàu cảm xúc nhất trong bóng đá. Đây được xem là cách phân định thắng thua cuối cùng khi hai đội hòa nhau sau thời gian thi đấu chính thức và hiệp phụ. Vậy đá phạt luân lưu là gì, quy định thực hiện ra sao và tại sao hình thức này lại hấp dẫn đến vậy? Xoilac sẽ cùng bạn tìm hiểu cụ thể qua bài viết dưới đây.
Hiểu rõ khái niệm đá luân lưu trong bóng đá
Luân lưu trong tiếng Anh là Penalty Shoot-out là hình thức phân định kết quả trong bóng đá khi hai đội không thể tìm ra đội thắng sau 90 phút thi đấu chính thức và các hiệp phụ. Mỗi đội sẽ lần lượt thực hiện các cú sút phạt đền từ chấm 11 mét để quyết định đội nào giành chiến thắng chung cuộc.
Hình thức đá này thường xuất hiện trong các giải đấu mang tính loại trực tiếp như World Cup, EURO, Champions League, hoặc các trận đấu cúp quốc gia. Đây là phương án cuối cùng nhằm đảm bảo trận đấu phải có đội thắng – đội thua rõ ràng.
Do tính chất quyết định cao, đá luân lưu không chỉ thử thách kỹ năng mà còn kiểm tra tâm lý, bản lĩnh của các cầu thủ. Một cú sút thành công hay thất bại trong loạt luân lưu đều có thể thay đổi hoàn toàn cục diện trận đấu.
Khi nào phải thực hiện đá luân lưu?
Hình thức đá penalty này không phải lúc nào cũng được áp dụng. Theo luật bóng đá hiện hành, hình thức này chỉ diễn ra trong các trường hợp sau:
- Trận đấu thuộc vòng loại trực tiếp, bắt buộc phải có đội thắng.
- Hai đội hòa nhau sau 90 phút thi đấu chính thức bất phân thắng bại
- Sau khi kết thúc hai hiệp phụ (thường mỗi hiệp 15 phút), tỷ số vẫn không thay đổi, cần định đoạt trận đấu trên chấm 11m.
- Không áp dụng luật bàn thắng sân khách hoặc các tiêu chí phụ khác.
Quy định của FIFA về đá luân lưu
Để đảm bảo tính công bằng và minh bạch, FIFA đã ban hành những quy định rất cụ thể về quy trình đá penalty 11m. Dưới đây là các bước thực hiện tiêu chuẩn của loạt sút phạt này:
Lựa chọn khung thành và đội đá trước
Trọng tài sẽ tiến hành tung đồng xu để xác định khung thành đá đặt ở đâu, đội nào đá trước. Việc chọn đội đá trước có ý nghĩa quan trọng vì thường mang lại lợi thế tâm lý nhất định.
Số lượt đá cơ bản của một loạt Penalty
Mỗi đội sẽ thực hiện 5 lượt sút luân lưu và các cầu thủ đá xen kẽ giữa hai đội theo thứ tự đã đăng ký với trọng tài trước đó. Đội nào ghi được nhiều bàn thắng hơn sau 5 lượt sút sẽ giành chiến thắng chung cuộc.
Quy tắc kết thúc sớm trong sút luân lưu
Loạt đá luân lưu có thể kết thúc trước khi đủ 5 lượt/ đội nếu xảy ra trường hợp một đội đã có số bàn thắng nhiều hơn mức mà đội còn lại không thể san bằng. Chẳng hạn, sau 3 lượt sút, đội A dẫn trước đội B 3-0 thì trận đấu sẽ kết thúc ngay lập tức.
Đá luân lưu loại trực tiếp
Nếu sau 5 lượt sút mà hai đội vẫn hòa nhau, trận đấu sẽ bước vào loạt sút “cái chết đột ngột”. Mỗi đội sẽ đá thêm 1 lượt cho tới khi đội này ghi bàn thành công còn đội kia sút hỏng, phần thắng thua sẽ được định đoạt.
Những quy định quan trọng trong đá luân lưu cần nắm rõ
Ngoài quy trình cơ bản, sút luân lưu còn đi kèm nhiều quy định chặt chẽ khác mà cầu thủ và khán giả cần nắm rõ:
Chỉ cầu thủ trên sân mới được tham gia
Chỉ những cầu thủ còn có mặt trên sân khi kết thúc hiệp phụ mới được tham gia đá luân lưu. Các cầu thủ bị thay ra trước đó sẽ không có quyền thực hiện loạt đá 11m này.
Thứ tự sút luân lưu
Thứ tự người sút do huấn luyện viên đăng ký, nhưng không được phép để một cầu thủ đá hai lần cho đến khi tất cả các đồng đội đã hoàn thành lượt sút của mình.
Thủ môn có thể sút penalty
Thủ môn cũng được quyền tham gia đá luân lưu như các cầu thủ khác nếu nằm trong danh sách đăng ký. Theo Thuật Ngữ Xoilac, trong loạt sút luân lưu, mọi cầu thủ đủ điều kiện thi đấu – bao gồm cả thủ môn – đều có thể thực hiện cú sút. Thực tế đã có không ít trường hợp thủ môn ghi bàn quyết định, góp phần ấn định chiến thắng cho đội bóng của.
Lỗi trong khi đá luân lưu
Cú sút 11m sẽ bị hủy nếu xảy ra một trong các trường hợp:
- Cầu thủ dừng quá lâu trong lúc chạy đà
- Có hành vi đánh lừa thủ môn trái luật
- Sút bóng hai lần liên tiếp
Những trận đá luân lưu đáng nhớ trong lịch sử
Bóng đá thế giới đã chứng kiến vô số loạt sút luân lưu đi vào huyền thoại:
- Chung kết World Cup 2006 giữa Italia và Pháp, Italia giành chiến thắng
- Chung kết Champions League 2008 giữa MU và Chelsea, chiến thắng thuộc về “Quỷ đỏ”
- Chung kết EURO 2020 giữa Italia và Anh, Italia đã giành chiến thắng trước “Tam sư”.
Sức mạnh của lối đá tấn công biên – Xé nát cánh đối phương cùng Xoilac.
Kết luận
Đá luân lưu là hình thức phân định thắng thua đầy kịch tính và cảm xúc nhất trong bóng đá. Dù chỉ diễn ra trong ít phút, nhưng mỗi cú sút đều mang ý nghĩa quyết định đến số phận của cả trận đấu, thậm chí là của một giải đấu. Hãy tiếp tục theo dõi và thưởng thức những loạt sút penalty nghẹt thở trong các trận cầu đỉnh cao sắp tới tại Xoilac.
