VAR là một trong những thuật ngữ được nhắc tới rất nhiều trong các trận đấu bóng đá hiện nay. Công nghệ này thường được sử dụng trong các trường hợp then chốt, trọng tài chính cần theo dõi lại hình ảnh để đưa ra quyết định cuối cùng. Vậy cụ thể công nghệ này hoạt động ra sao, có ưu và nhược điểm gì, Xôi Lạc sẽ phân tích rõ hơn để bạn nắm được qua bài viết sau đây.
Làm rõ khái niệm công nghệ VAR trong bóng đá
Đây là thuật ngữ viết tắt của Video Assistant Referee, nghĩa là trọng tài hỗ trợ bằng video. Đây là hệ thống công nghệ được xây dựng nhằm hỗ trợ trọng tài chính trong việc đưa ra quyết định chính xác hơn thông qua việc xem lại các tình huống quay chậm từ nhiều góc máy khác nhau.
VAR không phải là một “trọng tài thay thế”, mà chỉ đóng vai trò tư vấn. Mọi quyết định cuối cùng vẫn sẽ do trọng tài chính đưa ra mà thôi. Công nghệ này được IFAB (Hội đồng Luật bóng đá Quốc tế) chính thức thông qua năm 2016 và bắt đầu được áp dụng rộng rãi từ World Cup 2018.
Mục tiêu cốt lõi của công nghệ Video Assistant Referee là giảm thiểu các sai sót rõ ràng và hiển nhiên trong những tình huống có thể làm thay đổi kết quả trận đấu. Công nghệ này hiện đã được áp dụng rộng rãi ở các giải đấu chuyên nghiệp trên thế giới và tại Việt Nam.
VAR được phép can thiệp trong những trường hợp nào?
Theo luật bóng đá hiện hành, công nghệ Video này không xem xét mọi pha bóng. Hệ thống sẽ chỉ can thiệp vào 4 nhóm tình huống quan trọng khi có quyết định từ trọng tài:
Tình huống bàn thắng gây tranh cãi, cần xem lại video
Công nghệ video thông minh sẽ kiểm tra toàn bộ quá trình dẫn đến bàn thắng để xác định xem tình huống ghi bàn đó có hợp lệ theo quy định hay không:
- Tình huống ghi bàn đó, cầu thủ ghi bàn có việt vị hay không
- Bóng đã ở ngoài sân trong tình huống bóng trước đó hay chưa
- Có lỗi phạm quy của cầu thủ tấn công hay không
Nếu xem lại video và phát hiện sai sót, bàn thắng có thể bị trọng tài hủy tức thì. Đây là điểm khác biệt của bóng đá hiện đại so với thời điểm trước đó.
Quyết định phạt đền, đá Pen xảy ra
Đây là nhóm tình huống khiến VAR gây tranh cãi nhiều nhất. Công nghệ này được sử dụng để xác định những tình huống trọng tài thổi phạt Pen có chính xác hay không:
- Trọng tài có thổi penalty đúng hay không
- Trọng tài có bỏ sót lỗi trong vòng cấm hay không
VAR vào cuộc với tình huống thẻ đỏ trực tiếp
Ngoài ra, công nghệ video này sẽ chỉ xem xét các tình huống thẻ đỏ trực tiếp, không áp dụng cho thẻ vàng thứ hai. Những hành vi như chơi xấu nghiêm trọng, bạo lực hay ngăn cản cơ hội ghi bàn rõ rệt đều có thể được check video xem lại.
Nhận diện sai cầu thủ phạt thẻ
Trong trường hợp trọng tài rút thẻ nhầm người, công nghệ Video Assistant Referee sẽ hỗ trợ xác định đúng cầu thủ vi phạm để đảm bảo công bằng. Trường hợp này ít khi xảy ra, trừ khi pha va chạm quá lộn xộn dẫn tới trọng tài xác định nhầm.
Ưu điểm mà VAR đối với nền bóng đá hiện đại
Để hiểu rõ vì sao công nghệ video ngày càng được áp dụng rộng rãi, chúng ta cần phân tích cụ thể những giá trị mà nó mang lại cho bóng đá hiện đại thông qua từng khía cạnh quan trọng dưới đây. Theo Thuật Ngữ Xoilac, công nghệ này không chỉ hỗ trợ trọng tài đưa ra quyết định chính xác hơn mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, công bằng và chất lượng chuyên môn của trận đấu.
Nâng cao tính công bằng và độ chính xác của trận đấu
VAR giúp hạn chế tối đa những sai sót nghiêm trọng trong các tình huống có tính chất quyết định. Nhờ khả năng xem lại pha bóng từ nhiều góc quay khác nhau, trọng tài có thêm cơ sở để đưa ra quyết định chính xác, đặc biệt trong các tình huống việt vị, phạt đền hay bàn thắng gây tranh cãi.
Bảo vệ uy tín và hình ảnh của giải đấu
Không chỉ tác động đến chuyên môn, công nghệ video còn đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao tính minh bạch của công tác tổ chức. Khi các quyết định được hỗ trợ bởi công nghệ, giải đấu sẽ giảm thiểu nghi ngờ về thiên vị trọng tài, từ đó tạo dựng niềm tin nơi người hâm mộ và các đội bóng.
Hỗ trợ và giảm áp lực cho trọng tài
Trong bối cảnh tốc độ thi đấu ngày càng cao, Video Assistant Referee được xem như “cánh tay phải” của trọng tài chính. Việc có thể tham khảo lại băng hình giúp trọng tài giảm áp lực tâm lý, hạn chế sai sót cá nhân và tự tin hơn khi đưa ra các phán quyết quan trọng.
Hạn chế của VAR vẫn còn tồn tại
Bên cạnh những lợi ích rõ ràng, công nghệ này cũng bộc lộ không ít hạn chế trong quá trình vận hành thực tế, đặc biệt là về mặt cảm xúc và trải nghiệm của người xem.
Khi nào trọng tài rút thẻ vàng thẻ đỏ? – Những lỗi nặng cần tránh.
Làm gián đoạn nhịp độ và cảm xúc trận đấu
Khi trận đấu phải tạm dừng để kiểm tra lại video, mạch cảm xúc đang dâng cao của cầu thủ và khán giả có thể bị ngắt quãng. Điều này khiến nhiều người cảm thấy mất hứng, nhất là trong những thời điểm cao trào của trận đấu.
Trận đấu vẫn phụ thuộc nhiều vào trọng tài chính
Dù được hỗ trợ bởi công nghệ hiện đại, công nghệ vẫn không loại bỏ hoàn toàn yếu tố chủ quan. Trọng tài vẫn là người đưa ra quyết định cuối cùng, dẫn đến việc cùng một tình huống nhưng có thể xuất hiện những cách diễn giải khác nhau giữa các trận đấu.
Ảnh hưởng đến cảm xúc ăn mừng bàn thắng
Sự xuất hiện của công nghệ Video Assistant Referee khiến việc ăn mừng bàn thắng không còn trọn vẹn như trước. Cầu thủ và cổ động viên thường phải chờ xác nhận chính thức từ trọng tài, khiến niềm vui bị trì hoãn và đôi khi chuyển thành thất vọng.
Lời Kết
Đó là tất cả những thông tin về VAR mà Xoilac muốn gửi tới mọi người. Rõ ràng, công nghệ này là một bước tiến quan trọng trong thể thao góp phần nâng cao tính công bằng cho từng trận đấu. Trong tương lai, với sự phát triển của AI và công nghệ cảm biến, Video Assistant Referee hứa hẹn sẽ ngày càng chính xác, nhanh chóng và thân thiện hơn với cảm xúc của người hâm mộ.
